Toekomst
In oktober 2005 heeft HOVO-Nederland haar derde lustrum gevierd.
Ter gelegenheid daarvan is een toekomstvisie ontwikkeld in de notitie:
HOVO PERSPECTIEF: Leren Voor Een Lang Leven
Leren voor en in een lang leven:
opdracht voor het Hoger Onderwijs Voor Ouderen
Context
Leren voor een lang leven is de verbindende schakel tussen de UTA's wereldwijd (UTA staat voor University of the Third Age, Universiteit van de Derde Leeftijd). HOVO volgt dat spoor. De primaire dragers zijn de HOVO-instellingen en de vriendenkringen. De landelijke vereniging bundelt de gezamenlijke krachten, ondersteunt de verdere ontwikkeling van de senioren educatie en fungeert als platform voor allen die meewerken aan de vormgeving van HOVO.
Prognoses en ontwikkelingen
De gemiddelde leeftijd van de deelnemers is 65 jaar. Van de huidige cursisten is twee derde deel geboren tussen 1930 en 1945. De golf van de naoorlogse generaties (de babyboomers) moet nog komen. Door het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP 2001) is becijferd dat medio 2010 1 miljoen senioren jaarlijks zal (willen) deelnemen aan onderwijsactiviteiten. Aangezien het gemiddelde opleidingsniveau toeneemt, zal medio 2010 de potentiële deelnemerspopulatie uit tenminste 200.000 personen bestaan. In het RISBO-marktonderzoek (2001) wordt de potentiële behoefte aan HOVO-vormen van educatie op middellange termijn op 150.000 deelnemers geschat. Hoewel prognoses altijd hachelijk zijn, moet medio 2010 in ieder geval met een sterk gestegen behoefte gerekend worden. De capaciteit zal met de behoefte in de pas moeten lopen.
Dat is de eerste opgave.
De burger wordt mondiger en hij/zij wil weten waar hij/zij aan toe is. Men wil garanties dat niveau en inhoud aan de maat zijn. De HOVO-instellingen zijn bovendien verbonden of gelieerd aan de Nederlandse instellingen voor hoger onderwijs. Dat schept verplichtingen. Dat leidt er toe dat de kwaliteit moet worden gewaarborgd en dat de cursisten de gelegenheid moeten hebben een oordeel uit te spreken over het onderwijs en de onderwijsvoorzieningen. Met de realisering hiervan zijn de HOVO-instellingen inmiddels een aanzienlijk stuk gevorderd. HOVO moet zich blijven onderscheiden van andere aanbieders van volwasseneneducatie.
Dat is de tweede opgave.
De belangstelling voor HOVO ontstaat omstreeks het 50 ste levensjaar. Men wil de horizon verbreden en zich oriënteren op gebieden die buiten het eigen vak, beroep of discipline liggen. Het is van belang werknemers bij de tijd te houden en te motiveren om door blijven werken. Leeftijdsbewust personeelsbeleid zou dus ook moeten voorzien in het stimuleren van deelname aan horizonverbredende educatie naast alle vormen van functiegerichte scholing. Het is tijd dat de weg daartoe wordt geëffend. Het wegnemen van eventuele belemmeringen die de nog-werkenden weerhouden tot deelname aan het leren voor een lang leven.
Dat is de derde opgave.
Actieplan
HOVO heeft een ambitie. Daarbij hoort een plan van actie ter uitvoering van de doelen die HOVO zich heeft gesteld. Veel hangt af van de inzet, flexibiliteit en creativiteit van de HOVO-instellingen en de vriendenkringen.
HOVO is géén bekostigde vorm van hoger onderwijs maar draait op de bijdragen van de cursisten. De instellingen voor hoger onderwijs stellen wel de onderwijsvoorzieningen open voor de senioreneducatie. De uitvoering van het plan, dat uitgaat van een toename van de behoefte aan senioreneducatie in een gespreid aanbod, kan niet zonder de steun van alle instellingen voor hoger onderwijs.
Het plan van actie zet in op de toename van het aantal vestigingsplaatsen van HOVO-instellingen. Hiertoe moet worden voorzien in overbruggingsfinanciering van starters.
Het leren voor een lang leven is er ten tweede mee gediend dat nieuwe vormen van senioren educatie worden ontwikkeld en beproefd. Innovatie door de opzet van pilot projecten zou hierbij tot de mogelijkheden moeten behoren. HOVO-Nederland heeft zich dan ook als doel gesteld het maatschappelijk draagvlak voor senioren educatie te vergroten en de middelen te verwerven voor ontwikkelingsprojecten. Zo krijgt leren voor een lang leven perspectief.
Download hier het Manifest "Leren voor een lang leven"