|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Nieuwsbrief 12 - september 2008 
LANDELIJK NIEUWS Symposium 'Waarom we doen zoals we doen'
VAN DE HOVO'S Opstelten voorstander van levenslang leren 10 jaar Senioren Academie in Emmen Limburg en Amsterdam werken samen Luxe en decadentie in Nijmegen
VAN DE VRIENDEN Vrienden HOVO Utrecht vieren lustrum Sed Vitae (Brabant) ontwikkelt nieuw beleid
INTERNATIONAAL Visie internationale contacten Grenzkontake. Cursus voor Nederlanders en Duitsers Groningen doet mee aan Europees project VECU
MENSEN Elke cursus weer een nieuwe uitdaging
OVERIG NIEUWS Week van de geschiedenis Amersfoort
HOVO Symposium 'Waarom we doen zoals we doen'
Zaterdag 1 november 2008, Academiegebouw Rijksuniversiteit Groningen Door HOVO Fryslân, HOVO Windesheim en de Senioren Academie Groningen en Drenthe, de drie instellingen voor HOVO in Noord Nederland, wordt voor cursisten en andere belangstellenden uit heel Nederland een symposium georganiseerd onder de titel 'Waarom we doen zoals we doen’. ondersteund door de overkoepelende nationale HOVO-organisatie, HOVO Nederland. Meer informatie in het Leaflet
Attentie: De belangstelling bleek zo groot dat het symposium inmiddels al is volgeboekt. Een herhaling op een andere datum is helaas niet mogelijk.
HOVO Leiden en HOVO Windesheim openen nieuwe dependances Dit najaar zal HOVO Leiden voor het eerst colleges aanbieden in het Haarlemse Teylers Museum. Een unieke samenwerking tussen Bureau HOVO van de Universiteit Leiden en het oudste museum van Nederland. HOVO Windesheim (Zwolle) heeft er het afgelopen jaar ook een aantal dependances bij gekregen, zoals Hardenberg en Lelystad. Als vervolg op de vroegere THESEN (Theologie voor Senioren) cursussen, biedt HOVO Windesheim vanaf oktober een meerjarig onderwijsprogramma op de THESEN Academie in Utrecht aan.
Burgemeester Opstelten voorstander van levenslang leren
HOVO Rotterdam vierde op 8 september j.l. haar vierde lustrum met een speciale lustrumbijeenkomst in de Laurenskerk in Rotterdam. Maar liefst 1000 belangstellenden waren hierbij aanwezig. Burgemeester Opstelten ontving bij deze gelegenheid het eerste exemplaar van de lustrumbundel ‘Desiderius Erasmus – Filosoof en bruggenbouwer’ van de rector van de Erasmus Universiteit Rotterdam, prof.dr. Steven Lamberts. In zijn dankwoord onderschreef burgemeester Opstelten het ideaal van HOVO. “Wie zijn geest bij voortduring scherp heeft én houdt, houdt ook een grote voorsprong op zijn leeftijdgenoten. Niet voor niets is op het Hovo het motto van toepassing: "If you don't use it, you lose it." Met andere woorden: gebruik uw hersenen.” Ook hield hij het publiek voor dat levenslang leren niet ophoudt bij een werkend leven. Hij verwees naar de onlangs opgerichte denktank 'Een leven lang leren’, door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen in het leven geroepen. Het belang van HOVO is groot, benadrukte Ivo Opstelten: “Want dat leven lang leren heeft niet alleen betrekking op cursussen die op carrière-ontwikkeling zijn gericht, maar is even zo goed bedoeld voor hen die zich om persoonlijke redenen willen ontwikkelen”. HOVO is inmiddels niet meer weg te denken uit het universitaire bestel. Waar HOVO Rotterdam in 1988 begon met vijfennegentig cursisten, zijn er inmiddels ca. 4000-5000 inschrijvingen op jaarbasis. De gemiddelde leeftijd was aanvankelijk tachtig jaar en het merendeel was man. Nu is de gemiddelde leeftijd dertien jaar gedaald en is de verhouding man-vrouw gelijk. Mede vanwege het grote aantal inschrijvingen kan HOVO Rotterdam een zeer breed aanbod verzorgen. Tijdens de lustrumbijeenkomst benadrukte projectleider Carolien van Bergen dat HOVO niet alleen brede, populaire lezingenseries wil bieden, maar juist ook ruimte wil behouden voor exclusieve cursussen die nergens anders worden aangeboden.
10 jaar Senioren Academie in Emmen Op 17 oktober 2008 viert de Senioren Academie Groningen en Drenthe het 10-jarige bestaan van haar vestiging in Emmen. Dat wordt gevierd met een bijeenkomst in de Grote Kerk in het centrum van Emmen. De feestrede met de titel 'Penelopeia ontvangt haar man na twintig jaar. Welkom voor Odysseus?' zal worden uitgesproken door de schrijver/dichter Remco Ekkers. Ook niet-cursisten zijn van harte welkom. Meer informatie in www.hovoseniorenacademie.nl.
Samenwerking HOVO Den Haag met Haags Historisch Museum en het Nationaal Archief
HOVO Den Haag biedt onder meer een interessant programma gericht op Den Haag en zijn historie. Dit gebeurt deels in samenwerking met o.a. Haags Historisch Museum, Nationaal Archief en de Volksuniversiteit.
De redactie heeft voor u een kleine selectie uit het overweldigende cursusaanbod gemaakt. Allereerst is daar de lezingenreeks over Haagse en Hollandse stadsgezichten. Het Haags Historisch Museum toont in het najaar een unieke collectie stadsgezichten uit de 16de, 17de en 18de eeuw. Er is werk te zien van diverse beroemde kunstenaars, zoals Jan van Goyen en leden van de bekende Haagse schildersfamilie La Fargue. Schilderijen worden aangevuld met diverse technieken op papier. Naast stadsgezichten zijn er ook historische stadsplattegronden te zien. In dezelfde periode toont het Mauritshuis Hollandse stadsgezichten als kunsthistorisch genre. HOVO Den Haag verzorgt, in nauwe samenwerking met de musea, een viertal lezingen. Uiteraard worden de musea ook bezocht.
Een tweede lezingenreeks die wij selecteerden is: Den Haag als literaire stad Al jaren bestaat in Den Haag de traditie van de Haagse Culturele Verkenningen in de maand september. Deze voordrachten over specifiek Haagse onderwerpen worden ook dit jaar weer georganiseerd door drie Haagse instellingen: de Dienst Openbare Bibliotheek, de Volksuniversiteit en HOVO Den Haag (Hoger Onderwijs Voor Ouderen). In 2008 is ‘Den Haag als literaire stad’ het thema van de vier lezingen in de Haagse Culturele Verkenningen.
Limburg en Amsterdam
Limburg en Amsterdam hebben een brug geslagen en het diepe zuiden en het hoge noorden verbonden in een samenwerkingsverband. De door HOVO Limburg ontwikkelde leergang Westerse cultuurgeschiedenis wordt door HOVO Amsterdam overgenomen en vanaf januari 2009 op zaterdagochtend aangeboden op de Vrije Universiteit. Daarmee is de eerste HOVO-cursus op zaterdag een feit.
HOVO Limburg heeft de driejarige, uit zes delen (cursussen) bestaande leergang ontwikkeld in directe samenwerking met de docenten, elk vanuit hun eigen vakgebied: algemene geschiedenis, literatuur, muziek, filosofie en kunst. Elke cursus gaat vergezeld van een cursusboek en een CD met alle besproken beelden en muziekfragmenten.
HOVO nu ook op zaterdag Driejarige leergang Westerse cultuurgeschiedenis op de Vrije Universiteit
Al enige jaren bestaat de mogelijkheid om bij HOVO-Amsterdam cursussen in de avonduren te volgen. Met ingang van januari 2009 kan dat ook op zaterdag. Dan wordt de eerste van een reeks cursussen Westerse cultuurgeschiedenis aangeboden. Elf weken lang college over de ontwikkeling van de westerse cultuur vanuit verschillende disciplines.
Vijf docenten schetsen vanuit hun specialiteit, t.w. algemene geschiedenis, filosofie, muziek, literatuur en kunst de ontwikkelingen in de westerse cultuurgeschiedenis van 1300 tot heden. De driejarige leergang bestaat uit zes delen (cursussen) en loopt van voorjaar 2009 tot en met het najaar 2011. Het is ook mogelijk de delen afzonderlijk (los) te volgen. Met deze uitbreiding naar de zaterdag hoopt Amsterdam ook de nog werkende vijftigers en zestigers te bereiken en te laten genieten van het hoogwaardige HOVO onderwijs. Maar dit is natuurlijk voor alle geïnteresseerde een unieke mogelijkheid om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de westerse cultuur. Omdat de ontwikkeling en samenhang vanuit verschillende disciplines wordt verduidelijkt kunnen deelnemers ook ontdekken welk vakgebied hun speciale aandacht heeft zodat men in een later stadium daarin nog eens een verdiepende cursus kan volgen. Uiteraard bij HOVO.
De tweede HOVO Brabant WinterAcademie Tussen 6 en 15 januari 2009 kan men zich op de Universiteit van Tilburg komen warmen aan het winterprogramma van HOVO Brabant, bestaande uit de volgende 4 meerdaagse cursussen:
6 en 7 januari 2009 400 JAAR NEW YORK. Van Hollands dorp tot kunstmetropool. Docenten: Hans van Drunen (cultuurhistorisch geograaf) en drs. Cora Westerink (cultuurwetenschapper en kunsteraar) De docenten verzorgen in juni een studiereis naar New York.
8 en 9 januari 2009 Prerafaëlisme: schilderen in Romantiek en Devotie. Docent: Lok Chan m.a. (cultuurhistoricus) Met excursie naar het Groninger museum: de overzichttentoonstelling van John William Waterhouse.
13 en 14 januari 2009 Over de schoonheid en de troost. Docent: dr. Paul Overmeer (historicus)
14 en 15 januari 2009 Filmtweedaagse: Beatiful people (1999) en In this world (2002) Docent: drs. Cora Westerink (cultuurwetenschapper)
Meer informatie via: www.hovobrabant.nl of info@hovobrabant.nl of 013-4668119
Luxe en decadentie in Nijmegen Themadag: Luxe en decadentie, vrijdag 7 november van 10.30-17.00 uur
Na de studiedag over de Romeinse stad Herculaneum in 2006 naar aanleiding van een succesrijke tentoonstelling in Museum het Valkhof biedt HOVO u een nieuwe studiedag aan, opnieuw in het teken van een grote expositie. Vanaf eind augustus tot december 2008 staat Museum het Valkhof in het teken van Luxe en decadentie aan de Golf van Napels. Op deze tentoonstelling zijn talloze bijzondere voorwerpen te zien die in verband staan met de luxe leefstijl van de Romeinen in villa's en mondaine stadjes aan zee.
Rusland in Twente Rusland is volop in beweging. Rusland is ´hot´ en met name voor Europa steeds relevanter. In 5 sessies van ongeveer twee uur praat Ruslanddeskundige Marie-Thérèse ter Haar u helemaal bij over alle ontwikkelingen in Rusland vanaf de jaren 90 tot aan de dag van vandaag. Zo is 2008 natuurlijk het jaar van de presidentsverkiezingen, het aftreden van Poetin en het aantreden van Medvedev. Daarnaast zal het velen eind 2007 niet zijn ontgaan dat minister-president Balkenende in Rusland was voor een, zowel voor Nederland als voor Rusland, belangrijke gas-deal. Ook staat de plaats Sotsji continu volop in de belangstelling omdat hier, in 2014, de Olympische winterspelen gehouden zullen worden. Verder zullen in de lezing in ieder geval ook het NAVO-rakettenschild, Garri Kasparov, Shell, de met polonium vergiftigde ex-KGB’er Litvienko en de vermoorde journaliste Anna Politkovskaja aan de orde komen. De westerse media belichten veelal slechts één zijde, terwijl Marie-Thérèse beide kanten wil laten zien en vooral ook de mening van de Russische bevolking wil laten horen. Ze geeft daarbij op een boeiende, toegankelijke en menselijke wijze inzicht in het Russische gedachtegoed, waaraan een andere geschiedenis ten grondslag ligt dan de onze. Kortom, een cursus die bedoeld is voor iedereen die wat meer wil weten over Rusland en in vogelvlucht inzicht wil krijgen in de huidige situatie van dit land. Meer informatie via: http://www.hovo-twente.nl/Hovo.html
Vrienden van HOVO Utrecht sluiten viering 2e lustrum af Een interessante afsluiting van een succesvol jubileumjaar vond plaats tijdens de jaarlijkse Vriendenmiddag van de St. Vrienden van HOVO Utrecht. De middag stond in het teken van de recent verschenen vertaling van “De L’Esprit des Lois”, ‘Over de Geest van de Wetten’ van Montesquieu.
Karakters kraken
China is de laatste tijd buitengewoon in het nieuws. Natuurlijk hebben de afgelopen weken de in Peking gehouden Olympische spelen bijna iedereen wel op een of andere manier bezig gehouden. En op TV hebben we menig Chinees karakter langs zien komen. Maar er is natuurlijk veel meer. China is een belangrijke groei-economie ter wereld en staat thans in omvang op de vierde plaats. Het toerisme naar China neemt sterk toe en de belangstelling voor de Chinese cultuur wordt steeds groter.
Het is daarom dat de St. Vrienden van HOVO Utrecht voor de komende vriendendag een buitengewoon actueel thema koos: ‘Karakters Kraken’.
‘Sed Vitae’ (Brabant) ontwikkelt nieuw beleid De (vrienden) vereniging ‘Sed Vitae’ in Babant gaat een nieuwe fase tegemoet. Na pionieren, opbouwen en structureren staat de vereniging nu voor de vraag "hoe kunnen we Sed Vitae versterken". Daartoe heeft het bestuur, onder aanvoering van de voorzitter, dhr. Frans van den Broek, een strategisch beleidsplan opgesteld, waarin de visie van het bestuur op de koers voor de komende vijf jaar is vastgelegd. Daarnaast geeft het plan inzicht hoe men deze fase willen inzetten. Een uitvoerige analyse van heden en verleden, sterke en zwakke punten én van kansen en bedreigingen is als vertrekpunt genomen. Uit die analyse blijkt dat de huidige structuur en cultuur een goed fundament vormen om op verder te bouwen. Vandaar de titel: "Bouwen op een sterk fundament". Op grond van de kwantitatieve en kwalitatieve analyses is een vijftal toekomstscenario's ontwikkeld. Deze scenario's zijn in het bestuur van ‘Sed Vitae’uitgebreid bediscussieerd waarbij het scenario "niets doen" geen optie was. Groei en kwaliteitsverbetering zijn de uitdagingen die in het verschiet liggen, te bereiken door verbreding en verdieping. Het scenario "Mooi weer/groei&bloei" schetst dit perspectief. Het is een perspectief dat binnen handbereik ligt door kansen te benutten en activiteiten te ontwikkelen die de bedreigingen pareren.
Concreet betekent dit dat de uitdaging die ’Sed Vitae’ de komende vijf jaar voor ogen staat, is: a. jaarlijks meer leden (3%) aande vereniging te binden, b. meer leden te boeien en bereiken met de vereniginsgactiviteiten, c. een goed beeld te krijgen van de wensen en ideeën van de leden.
Lees verder voor de tekst van het gehele beleidsplan
Visie internationale contacten HOVO-Nederland juicht alle initiatieven van HOVO’s toe die tot directe ontmoetingen tussen Nederlandse en buitenlandse seniorstudenten leiden. Internationale contacten zijn een belangrijk onderdeel van ons actieplan waarvoor we ook financiële middelen reserveren.
Wij stimuleren onze leden, de HOVO’s en de Vrienden, om zulke contacten aan te gaan en te onderhouden. De Senioren Academie en de Vrienden in Groningen zijn de pioniers op dit gebied met de samenwerking met de Seniorenuniversität Oldenburg en verschillende ontmoetingen met andere HOVO-instellingen in Duitsland en Slowakije. HOVO Utrecht staat in contact met de Seniorenuniversität Leipzig en plant ontmoetingen in het najaar van 2008 en 2009. We proberen met name de HOVO’s in de grensregio’s ertoe aan te zetten om in navolging van Groningen de samenwerking met naburige zusterinstellingen in Duitsland en België te zoeken en bieden (financiële) steun voor soortgelijke projecten.
Waarom vinden wij als nationale koepel van het hoger onderwijs voor ouderen internationale contacten zo belangrijk?
1. Wij zijn er van overtuigd dat de kennis van organisatie en aanbod van hoger onderwijs voor ouderen in andere landen nieuwe ideeën kan opleveren voor onze Nederlandse HOVO’s. Een blik over de schutting is altijd nuttig. De ervaring leert dat rechtstreekse persoonlijke contacten veel effectiever zijn dan het lezen van publicaties.
2. De rechtstreekse contacten van onze cursisten met gelijkgezinden uit andere landen geeft hen wederzijds een onmiddelbare inkijk in hun cultuur en levensstijl. Dit werkt horizonverbredend. We beschouwen deze contacten als een waardevolle verruiming van het studieaanbod en als een (misschien bescheiden) bijdrage tot het ontstaan van een Europese identiteit. Onze ouderen geven immers hun ervaringen ook door aan de jongere generaties.
3. Voor HOVO-Nederland is het belangrijk de politiek ervan te kunnen overtuigen dat hoger onderwijs voor ouderen niet alleen maar een hobby van een groepje Nederlandse intellectuelen is, maar dat HOVO onderdeel is van een bloeiende globale ontwikkeling van Universities of the 3rd Age. Alleen als we op overtuigende wijze kunnen aantonen dat de behoefte aan hoger onderwijs voor ouderen een wereldwijd fenomeen is zullen we de erkenning en ondersteuning krijgen die we dringend nodig hebben voor de met de vergrijzing gepaard gaande groei.
Dit is dan ook de reden dat HOVO-Nederland toegetreden is tot de Association Internationale des Universités du Troisième Age (AIUTA) en de European Federation of Older Students at Universities (EFOS).
Utrecht gaat naar Leipzig Studiereis / cursus: “Leipzig” In het kader van het uitwisselingsprogramma met de Seniorenakademie Leipzig zal op 17, 19, en 22 september een intensieve cursus worden gegeven over geschiedenis, geografie en economie van de stad waarna een 5 daags verblijf in Leipzig 6 t/m 10 oktober. HOVO Utrecht zal in het najaar van 2009 de Seniorenakademie Leipzig ontvangen in Utrecht Info: www.hovoutrecht.nl
Grenzkontakte. Cursus voor Nederlanders en Duitsers Samenwerking Senioren Academie Groningen en Drenthe met Seniorenuniversität Oldenburg Nadat de 20-jarige samenwerking in april groots werd gevierd, gaat het enthousiast verder. In het najaar vindt altijd de gezamenlijke cursus plaats, op vijf dinsdagen: een in Groningen, een in Oldenburg en drie keer in het sfeervolle Leer. Het programma is multidisciplinair:
Groningen doet mee aan Europees project VECU
Waaruit bestaat ons cultureel erfgoed? Steeds meer ouderen kiezen na hun pensionering voor een studie bij een universiteit of een HOVO. Nu deze groep steeds groter wordt hoor je ook steeds vaker de vraag welk nut deze leergierige groep ouderen dan heeft voor de maatschappij. Een van de vaak te horen antwoorden is dat zij de aangewezen personen zijn om ons cultureel erfgoed aan de generatie van hun kleinkinderen en mensen uit andere culturen over te brengen.
LiLL Het LiLL-netwerk Learning in Later Life (LiLL) is een Europees netwerk van Senioruniversiteiten en aanverwante instituties uit 15 landen. De doelstellingen zijn: - Informatie over de wetenschappelijke educatie voor ouderen in Europa beschikbaar maken voor organisaties en studerenden. - Communicatie en samenwerking tussen wetenschappers en aanbieders van wetenschappelijke educatie voor ouderen in Europa ter bevordering van “good practices” en het uitvoeren van gemeenschappelijke activiteiten voor oudere studerenden. - Ouderen de gelegenheid bieden, zich te informeren over het educatieaanbod in Europa dat aan hun behoefden tegemoet komt en hen de mogelijkheid bieden om met elkaar in contact te komen Het netwerk werd in 1995 opgericht. De drijvende kracht was en is het ‘Zentrum für Allgemeine Wissenschaftliche Weiterbildung’ (ZAWiW) van de universiteit van Ulm, Duitsland, die steeds weer nieuwe projecten opzet en met wisselende partners uitvoert, en wetenschappelijke conferenties organiseert. Bekostigd worden de activiteiten met subsidies van verschillende overheden en in belangrijke mate door de educatieporgramma’s van de EU. De conferentie “web4seniors” in oktober 2007 b.v. had tot doel nieuwe ontwikkelingen van interactive applicaties - “Web 2.0” – te presenteren en over toepassingen voor de educatie van oudere mensen te informeren. Momenteel loopt er een project voor de oprichting van een netwerk tussen de senioruniversiteiten langs de Donau en een project over ‘e-learning in later life’. Resultaten van de projecten, conferenties en verzamelde informatie worden op het internet (http://www.lill-online.net) en op verschillende databases togangkelijk gemaakt. Als u geïnteresseerd bent in de resultaten van het netwerk of aan een project of aan een conferentie zou willen deelnemen, kunt u de bovengenoemde website consulteren of direct contact opnemen met de leidster van het ZAWiW Carmen Stadelhofer carmen.stadelhofer@uni-ulm.de.
Elke cursus weer een nieuwe uitdaging Wie eenmaal een HOVO cursus heeft gevolgd, blijft gaan. Yvonne Stijns (72) en Marjorie Gisolf-Smit (64) zijn al jarenlang enthousiaste cursisten. Yvonne volgt bij HOVO Nijmegen vooral bètavakken zoals astronomie, nanotechnologie en kosmologie. “Waanzinnig interessante stof. Vaak kom ik met een rood hoofd van inspanning uit de collegebanken.” Marjorie heeft bij HOVO Brabant Seniorenacademie net de zomercursus ‘De mens in vergelijkend en evolutionair perspectief’ afgerond. “Ik heb meer inzicht gekregen in een onderwerp waarin ik me eigenlijk nooit in verdiept had. Na afloop merkte ik dat ik opener sta voor ontwikkelingen op dit gebied”.
11 - 17 oktober Week van de geschiedenis Amersfoort: Ongeloofelijke verhalen archief Eemland
17 oktober 10 jaar senioren academie in Emmen Senioren Academie Groningen en Drenthe
1 november Symposium 'waarom we doen zoals we doen' Groningen
Week van de geschiedenis Amersfoort Ongelooflijke Verhalen Programma georganiseerd door Archief Eemland, Bibliotheken Eemland, Gilde Amersfoort, Museum Flehite, RACM en Volksuniversiteit Amersfoort.
Verdere informatie over HOVO en de cursusprogramma’s kunt u vinden op www.hovo-nederland.org
U ontvangt deze nieuwsbrief omdat uw e-mail adres bij ons opgegeven is. Indien u onze nieuwsbrief niet langer wenst te ontvangen kunt u zich hier afmelden.
Reacties?
Indien u wilt reageren op deze nieuwsbrief kan dat via e-mail aan |
